SchOOLwiki

zoekopdracht

Het werken in groep 1 en 2

In de groepen 1 en 2 wordt gewerkt en gespeeld in hoeken, aan tafels, in de hal en op het plein. Omdat kinderen starten als ze vier jaar worden, is er het hele jaar een instroom van nieuwe kleuters. Het onderwijs aan kleuters heeft een eigen karakter. Voor een goede ontwikkeling zijn in die periode drie basisvoorwaarden noodzakelijk. Daarbij denken we aan nieuwsgierigheid, emotionele vrijheid en zelfvertrouwen.

Kleuters leren voornamelijk op een spelgerichte manier. In hun spel leren ze bijvoorbeeld de kleuren, de getallen, enzovoorts. Vandaar dat spel een typische kleuteractiviteit is. De leerkrachten spelen een actieve rol bij het aanbieden en de begeleiding van de spelactiviteiten, waarbij veel ruimte gegeven wordt aan het eigen initiatief van de kinderen. Vanuit het spel wordt de wereld verkend, het voorstellingsvermogen en de creativiteit bevorderd en leren ze samen spelen en werken. In grote lijnen zou het onderwijsaanbod groep 1 en 2 kunnen worden onderverdeeld in de volgende vier onderdelen:

• Spel en beweging;
• Taal- en rekenwerkjes;
• Werken met ontwikkelingsmateriaal zoals puzzels en constructiemateriaal;
• Thema’s en projecten (herfst, Sinterklaas, enz.);
• Kringactiviteiten (muziek, voorlezen, expressie).

Naast de bovengenoemde activiteiten geldt dat oudere kleuters steeds meer belangstelling krijgen voor cijfers en letters. In deze fase komt er dus, naast bovengenoemde onderdelen, bij:

Voorbereidend lezen

Bij de oudste kleuters leren we de kinderen al de koppeling te maken tussen het teken (de letter) en de klank. Om ons leesonderwijs zo optimaal mogelijk vorm te geven doen wij een beredeneerd aanbod in de groepen 1/2 en is er een doorgaande leerlijn tussen de groepen 1/2 en 3. Hierbij werken we met de tussendoelen beginnende geletterdheid. De overgang naar groep 3 is zo dat kinderen een goede leesstart hebben in groep 3.

Voorbereidend schrijven

Het schrijfproces begint met motoriekoefeningen bij de kleuters; teken- en schrijfpatronen en werken met materialen voor de fijne motoriek (bijv. kralenplanken), en bouwt dan voort d.m.v. het naschrijven van letters. We gebruiken ook bewust driekantige potloden om de juiste pengreep aan te leren.

Voorbereidend rekenen

Bij rekenen komen een aantal begrippen naar voren die een kind moet kennen. Denk hierbij aan:
• voorste-achterste-middelste (vooraan-achteraan)
• eerste-laatste
• links-rechts (linksboven-rechtsachter)
• meer-minder-evenveel
• (te) veel-(te) weinig

Veel kinderen kunnen al op jonge leeftijd tot 10 tellen. Maar vaak weten ze niet precies welke hoeveelheid bijvoorbeeld 4 is en welk getal er voor- of nakomt. Aan dit getalbegrip en de telrij wordt bij de kleuters gewerkt.

Middels de methode “Onderbouwd” krijgen taal, rekenen en de fijne motoriek aandacht. Onderbouwd werkt doelgericht aan de brede ontwikkeling van kleuters. Van motoriek tot creativiteit, van taal tot sociaal-emotionele ontwikkeling. En van wereldoriëntatie tot rekenen.

Een kleuter moet zich maar liefst 86 vaardigheden eigen maken om op een verantwoorde manier door te kunnen gaan naar groep 3. Deze kunnen in twee jaar worden behaald. Het verkrijgen van deze vaardigheden verloopt niet vloeiend, maar grillig. Soms maakt een kleuter zich 4 vaardigheden per week eigen, soms laat het even op zich wachten. Om de leerkracht de mogelijkheid te geven de ontwikkeling van een kleuter goed te volgen en te weten waaraan het behoefte heeft is de methode “Onderbouwd” aangeschaft. Volgend jaar zullen de leerkrachten zich verder bekwamen in het omgaan met deze methode.

Daarnaast wordt er gewerkt met een takentoren en een planbord. De leerlingen weten middels de takentoren welk werk ze op een bepaalde dag in de week moeten doen. Is deze taak volbracht kiezen zij zelf middels het planbord waarmee ze daarna aan het werk willen. Ook geven zij middels een magneet in de kleuren groen, oranje of rood aan hoe zij vinden dat ze aan hun taak hebben gewerkt en of ze tevreden zijn met het resultaat. Aan de hand hiervan wordt er een feedback gesprek gehouden met de leerlingen. Om de overgang naar groep 3 soepel te laten verlopen worden in de loop van het jaar met de oudste kleuters regelmatig “geleide werkjes” gedaan die gericht zijn op het voorbereidend lezen en rekenen en het ontwikkelen van de motoriek. Er wordt van deze kinderen verwacht dat zij steeds langer geconcentreerd kunnen werken, ook zonder hulp.

De groepsleerkrachten stimuleren, motiveren en er wordt primair uitgegaan van een positieve benadering en bekrachtiging van positief gedrag. Een ander belangrijk aspect is de individuele en de groepsverantwoordelijkheid. De leerlingen reageren op het onderwijsaanbod door: luisteren, meedoen, imiteren, ontdekkend leren, meepraten, verwerken, oefenen, herhalen, onderzoeken, bestuderen, spelen, overleggen en samenwerken. Het eigen initiatief is van belang. Het resultaat van de activiteiten komt naar voren door: reproductie, verslag doen aan andere leerlingen of aan de leerkracht, toepassen, voordoen en het aanbieden van een bewerking of oplossing op creatief gebied.